http://velaseddighah.com/fa پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام جلسه 13 بحث نفس زکیه ـ‌ درس خارج مهدويت ‌ – 89/03/08 - پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام
 
 
 
 
  03 / 10 / 2012

جلسه ۱۳ بحث نفس زکیه ـ‌ درس خارج مهدویت ‌ – ۸۹/۰۳/۰۸

بسم الله الرحمن الرحیم ـ الحمد لله رب العالمین وصلی الله علی محمد وآله الطاهرین سیما امام زماننا روحی وارواح من سواه لتراب مقدمه الفداه.

آخرین روایتی (بیست و یکم) که در جلسه قبل مطرح کردیم روایتی بوداز کتاب کافی شریف این روایت از نظر سند مشکل ندارد. امام صادق۷ در جمعی بودند صحبت از حکومت عباسیان به میان آمد، سپس حضرت فرمودند:

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ۷ وَ ذُکِرَ هَؤُلَاءِ عِنْدَهُ وَ سُوءُ حَالِ الشِّیعَهِ عِنْدَهُمْ فَقَالَ إِنِّی سِرْتُ مَعَ أَبِی جَعْفَرٍ الْمَنْصُورِ وَ هُوَ فِی مَوْکِبِهِ[۱] وَ هُوَ عَلَى فَرَسٍ وَ بَیْنَ یَدَیْهِ خَیْلٌ وَ مِنْ خَلْفِهِ خَیْلٌ وَ أَنَا عَلَى حِمَارٍ إِلَى جَانِبِهِ فَقَالَ لِی یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَدْ کَانَ فَیَنْبَغِی لَکَ أَنْ تَفْرَحَ بِمَا أَعْطَانَا اللَّهُ مِنَ الْقُوَّهِ وَ فَتَحَ لَنَا مِنَ الْعِزِّوَ لَا تُخْبِرَ النَّاسَ أَنَّکَ أَحَقُّ بِهَذَا الْأَمْرِ مِنَّا وَ أَهْلَ بَیْتِکَ فَتُغْرِیَنَا بِکَ وَ بِهِمْ قَالَ فَقُلْتُ وَ مَنْ رَفَعَ هَذَا إِلَیْکَ عَنِّی فَقَدْ کَذَبَ فَقَالَ لِی أَ تَحْلِفُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ فَقُلْتُ إِنَّ النَّاسَ سَحَرَهٌ یَعْنِی یُحِبُّونَ أَنْ یُفْسِدُوا قَلْبَکَ عَلَیَّ فَلَا تُمَکِّنْهُمْ مِنْ سَمْعِکَ فَإِنَّا إِلَیْکَ أَحْوَجُ مِنْکَ إِلَیْنَا فَقَالَ لِی تَذْکُرُ یَوْمَ سَأَلْتُکَ هَلْ لَنَا مُلْکٌ فَقُلْتَ نَعَمْ طَوِیلٌ عَرِیضٌ شَدِیدٌ فَلَا تَزَالُونَ فِی مُهْلَهٍ مِنْ أَمْرِکُمْ وَ فُسْحَهٍ مِنْ دُنْیَاکُمْ حَتَّى تُصِیبُوا مِنَّا دَماً حَرَاماً فِی شَهْرٍ حَرَامٍ فِی بَلَدٍ حَرَامٍ[۲] فَعَرَفْتُ أَنَّهُ قَدْ حَفِظَ الْحَدِیثَ فَقُلْت‏…دراین روایت حضرت به بیان علامات ظهورپرداخته و علامات زیادی را درحدود ۵۰ تا ۶۰ مورد بیان کرده ومی فرمایند:… فَکُنْ عَلَى حَذَرٍ وَ اطْلُبْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ النَّجَاهَ وَ اعْلَمْ أَنَّ النَّاسَ فِی سَخَطِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ إِنَّمَا یُمْهِلُهُمْ لِأَمْرٍ یُرَادُ بِهِمْ فَکُنْ مُتَرَقِّباً وَ اجْتَهِدْ لِیَرَاکَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِی خِلَافِ مَا هُمْ عَلَیْهِ فَإِنْ نَزَلَ بِهِمُ الْعَذَابُ وَ کُنْتَ فِیهِمْ عَجَّلْتَ إِلَى رَحْمَهِ اللَّهِ وَ إِنْ أُخِّرْتَ ابْتُلُوا وَ کُنْتَ قَدْ خَرَجْتَ مِمَّا هُمْ فِیهِ مِنَ الْجُرْأَهِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ وَ أَنَّ رَحْمَهَ اللَّهِ قَرِیبٌ مِنَ الْمُحْسِنِینَ[۳].

استدلال کرده‌اند به این روایت بر قتل نفس زکیه ولی ما با مراجعه به فرمایشات بزرگان درمی یابیم مطلب غیر از این بوده واین روایت ربطی به جریان نفس زکیه ندارد همان‌گونه که در جلسات قبل گفتیم مرحوم مجلسی در ج۲۵ ص۸۲ کتاب مرآه العقول درمورد دم حرام احتمالاتی را مطرح می‌کند[۴].از جمله اینکه احتمال داده‌اند که ممکن است مراد از دم حرام شهادت خود امام صادق۷ باشد، که البته اگر این احتمال را مطرح کنیم در اینجا این سوال مطرح می‌شود که درمتن روایت کشته شدن دم حرام درشهرحرام ذکرشده در حالی که می‌دانیم شهادت امام صادق۷ در۲۵ شوال است؟ این اشکال بر این احتمال وارد است مگر اینکه بگوئیم شهادت حضرت در غیر از شوال در یکی ازماههای حرام بوده است که نیاز به بررسی دارد.

احتمال دیگری که ایشان مطرح می‌کنند اینست که مراد از دم حرام کشته شدن سادات باشد. درمورد این دو احتمال باید گفت هریک ازاین دو احتمال که باشد ربطی به نفس زکیه که از علامات ظهور امام زمان۷ است، نخواهد داشت.

روایاتی داریم که امام۷ نفی می‌کند قتل نفس زکیه را به دست سفیانی ودرهمه جاتعبیر به بنی فلان یا بنی العباس می‌کند. بنابراین درمورد این روایات یا باید همان توجیهات مرحوم مجلسی را بگوئیم یعنی بگوئیم کشته شدن نفس زکیه قبل از انقراض حکومت عباسیان است و ربطی به علامات ظهور ندارد و یا بگوئیم حکومت بنی العباس دوباره بر می‌گردد، که اثبات آن نیاز به بررسی بیشتر دارد.

اما مرحوم ملا صالح مازندرانی ذیل روایت خمسٌ قبل قیام القائم۷ می‌فرماید: علامات زیادی وجود دارد به این معنا که این پنج تا علی وجه الحصر نیست. سپس ایشان می‌فرماید: در این روایت کلمه نفس زکیه آمده که، لعل المراد بالنفس الزکیه الحسنی المذکور لذا طبق نظر ایشان نفس زکیه یک عنوان دیگری غیر از حسنی نیست. پس نتیجه بیان مرحوم صالح مازندرانی این شد که نفس زکیه یک عنوان مستقلی نیست بلکه همان سید حسنی است. که ما در مورد او در بحثهای گذشته نتوانستیم به یک نتیجه نهائی برسیم.

روایت بیست و دوم

روایت دیگری که در غیبت نعمانی آمده است که به آن اشاره می‌شود:

أخبرنا علی بن أحمد قال حدثنا عبید الله بن موسى العلوی قال حدثنا عبد الله بن حماد الأنصاری قال حدثنا إبراهیم بن عبید الله بن العلاء قال حدثنی أبی عن أبی عبد الله جعفر بن محمد۷ أن أمیر المؤمنین۷ حدث عن أشیاء تکون بعده إلى قیام القائم فقال الحسین یا أمیر المؤمنین متى یطهّر الله الأرض من الظالمین فقال أمیر المؤمنین۷ لا یطهر الله الأرض من الظالمین حتى یسفک الدم الحرام ثم ذکر أمر بنی أمیه و بنی العباس فی حدیث طویل ثم قال إذا قام القائم بخراسان و غلب على أرض کوفان[۵] و مُلتان[۶] و جاز جزیره بنی کاوان[۷] و قام منا قائم بجیلان[۸] و أجابته الآبر[۹] و الدیلمان[۱۰] و ظهرت لولدی رایات الترک متفرقات فی الأقطار و الجنبات و کانوا بین هنات و هنات إذا خربت البصره و قام أمیر الإمره بمصر فحکى۷ حکایه طویله ثم قال إذا جهزت الألوف و صفت الصفوف و قتل الکبش الخروف[۱۱] هناک یقوم الآخر و یثور الثائر و یهلک الکافر ثم یقوم القائم المأمول و الإمام المجهول له الشرف و الفضل و هو من ولدک یا حسین لا ابن مثله یظهر بین الرکنین فی دریسین[۱۲] بالیین یظهر على الثقلین و لا یترک فی الأرض دمین[۱۳] طوبى لمن أدرک‏ زمانه و لحق أوانه و شهد أیامه[۱۴].

بررسی سندی:

معلِق این کتاب سعی بر این دارد که بگوید صحیح در سند آن نام ابراهیم بن عبدالحمید بن العلا است و نه ابن عبیدالله.

ابن الغضائری در مورد إبراهیم بن عبید الله بن العلاء می‌گوید: إبراهیم بن عبید الله بن العلا المدنی لا یعرف إلا بما ینسب إلیه عبد الله بن محمد البلوی، و ینسب إلى أبیه عبید الله بن العلا عماره بن زید، و ما یسند إلیه إلا الفاسد المتهافت و أظنه اسماً موضوعاً علی غیر واحد[۱۵].

مرحوم علامه حلی می‌فرماید: و هذا لا أعتمد على روایته لوجود طعن هذا الشیخ فیه مع أنی لم أقف له على تعدیل من غیره[۱۶].

حاوی جزائری: الرجل مجهول الحال.

سعد بن عبدالله: ادرک الرضا۷ ولم یسمع منه وترکتُ روایته

مرحوم مامقانی: الرجل من المجاهیل، فرزند ایشان می‌فرماید: اذا اعتمدنا علی تضعیف ابن الغضائری فالمترجم ضعیف والا فهو مجهول الحال[۱۷]

نتیجه اینکه اگر این روایت قوت مضمون داشته باشد یا به عنوان تایید باشد، آن را می‌پذیریم و قبول است ولی اگر به عنوان دلیل باشد مورد تأمل است. والحمدلله رب العالمین.

[۱]. موکب به معنای گروهی است که همراه شاه حرکت می‌کنند.

[۲]. شاهد بحث در این قسمت است.

[۳]. کافی، ج۸، ص۳۸، ح۷، حدیث ابی عبد الله مع منصور فی موکبه.

[۴]. بعد از اینکه متوکل دستور به ویرانی قبر شریف دادند، بر دیوارهای بغداد علیه متوکل شعار نوشتند وشعراء اشعارزیادی را در این رابطه گفتند، همانند این شعر معروف:

تالله ما فعلت امیه مثلما            معشار ما فعلت بنو العباس

مقدمه کتاب موطا مالک را ببینید در مقدمه این کتاب، یکی از علمای اهل سنت می‌گوید، سیاست بنی عباس در تنقیص امیر المومنین وایجاد ناامنی برای شیعیان با بنی امیه هیچ فرقی نمی کند، بلکه بدتر نیز می‌باشد.

[۵]. عراق

[۶]. شهری در هند است.

[۷]. مراصدالاطلاع: جزیره بزرگی در بحر فارس بین عمان وبحرین، مراصد حدود هشتصد سال پیش بوده است.

[۸]. در مورد خراسانی تعبیر به منّا در مورد قائم ندارد ولی در مورد گیلان این تعبیر را حضرت به کار می‌برد که جای دقت و تامل دارد.

[۹]. روستائی نزدیک به استرآباد

[۱۰]. گرگان

[۱۱]. الذکر من اولاد الظان. شاهد مثال.البته این مورد خیلی دلالت ندارد ومهم همان مورد اول است.

[۱۲]. لباس کهنه و…

[۱۳]. یا عبارت: الادنین، یا عبارت: شرا، یا عبارت: دینین، یا عبارت: مین یعنی دروغ یا عبارت: بلامین: یعنی بلاحرث و لازراعه…

[۱۴]. الغیبهللنعمانی، ص ۲۷۵

[۱۵]. معجم‏رجال‏الحدیث، ج۱، ص ۲۵۶، شماره ۲۰۷٫

[۱۶]. خلاصه الاقوال، ص ۱۹۹٫

[۱۷]. تنقیح المقال، ج۴، ص۱۷۰، شماره ۱۴۸٫

.

.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7528