http://velaseddighah.com/fa پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام جلسه 13 بحث رایات سود ـ‌ درس خارج مهدويت ‌ – 89/09/06 - پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام
 
 
 
 
  02 / 11 / 2012

جلسه ۱۳ بحث رایات سود ـ‌ درس خارج مهدویت ‌ – ۸۹/۰۹/۰۶

بسم الله الرحمن الرحیم ـ الحمد لله رب العالمین وصلی الله علی محمد وآله الطاهرین سیما امام زماننا روحی وارواح من سواه لتراب مقدمه الفداه

بحث پیرامون روایات رایات سود بود که در این زمینه روایات واردشده نبویو روایات ولوی (روایات امیرمومنان وامام باقر و امام صادقنقل شد که ظاهرا بعد از امام صادق روایتی دررایات سود نداریم) و بعض آثار (عباراتی که به معصوم منتهی نمی شود) را مطرح کردیم.

در این جلسه پیرامون ۳ محور سخن میگوییم:

الف: ادعای تواتر در مورد روایات رایات سود که ازجانب بعضی معاصرین مطرح گردیده است.

ب: بیان معنای تواتر

ج: تطبیق (آیا ادعای تواتر با واقع هم مطابقت دارد؟)

اما محور اول:

فاضل معاصر در کتاب المعجم الموضوعی لأحادیث الامام المهدی در مورد رایات سود می‌گوید:

روته مصادر السنه کثیرا و مصادرنا،و یعرف بحدیث الرایات السود، و حدیث اهل المشرق و حدیث ما یلقی اهل بیته بعده.رووه عن ابن مسعود و غیره من الصحابه بفروق فی بعض الفاظه و نص عدد من علمائهم علی صحته.

و من أقدم من رواه ابن حماد عن عبدالله بن مسعود…و من مصادرنا: دلائل الامه… ومناقب امیر المومنین و ملاحم ابن طاووس و…

و یستفاد منه امور:الاول: أنه متواتر بالمعنی، لانه روی عن صحابه متعددین بطرق متعدده یعلم منها أن هذا المضمون صدر عن رسول اللهفاخبر عن مظلومیه اهل بیتهمن بعده…

الثانی: أن المقصود بقوم من المشرق و أصحاب الرایات السود: الایرانیون و هو أمر متسالم علیه عند جیل الصحابه الذین رووا الحدیث و جیل التابعین الذین تلقوه منهم و أجیال من بعدهم عبر العصور[۱]

پس ایشان در باب روایات رایات سود ادعای تواتر معنوی می‌کند.

و اما محور دوم: (بیان معنای تواتر)

مرحوم مامقانی در مقباس الهدایه (چاپ جدید۷ جلدی) می‌گوید:

«فی بیان أن المتواتر علی قسمین: لفظی و معنوی

الاول: ماإذااتحد الفاظ المخبرین فی خبرهم (أی ما رواه بلفظه جمع عن جمع عن جمع لا یتوهم تواطؤهم علی الکذب من أوله إلی منتهاه)

(مساله تواتر لفظی را هم شیعه و هم سنی نقل کرده است، رجوع کنید به فتح الباری ج۱ ص ۲۱۰ وجامع المقال طریحی ج۳ با اضافه عبارت: بعدم حصر من أخبر)

پس اگر روایات رایات سود بخواهد تواتر لفظی داشته باشد، باید در هر طبقه ای جمعی از جمع دیگر همان الفاظ را نقل کرده تا نقل این جمع به پیامبر و یا معصومینبرسد.

و الثانی: مااذا تعدد ألفاظهم، ولکن اشتمل کل منها علی معنی مشترک بینها بالتضمن أو الالتزام، و حصل العلم بذلک القدر المشترک بسبب کثرهالاخبار.»[۲] (همه عبارات دلالت تضمنی یا التزامی برمطلبی دارند، مثلا به اعتباردلالت التزامی شجاعت امیر مومنانمثال زده میشود که هر حکایت از حضرت وی در غزوه ای مستلزم شجاعت ایشان است و جمیع این حکایات برای ما قضیه ای را ایجاد می‌نماید که علیشجاع است، پس شجاعت علی (ع) متواتر معنوی است که عده زیادی بر آن اتفاق دارند)

«لا شبهه فی تحقق التواتر کثیرا فی أخبار اصول الفروع کوجوب الصلاه الیومیه و اعداد رکعاتها و الزکاه و الحج و… إلا أن مرجع ذلک الی التواتر المعنوی دون اللفظی و اما تحقق التواتر اللفظی فی الاحادیث الخاصه المنقوله باالفاظ مخصوصه، فقد قیل إنه قلیل، لعدم اتفاق الطرفین و الوسط منها، و إن تواتر مدلولها فی بعضه

(حدیث غدیر از احادیث متواتر لفظی است که حتی اهل سنت از قبیل ذهبی در سیر اعلام النبلا و ابن حجر هیثمی متعصب در الصواعق المحرقه به تواتر عبارت من کنت مولاه فهذا علی مولاه اعتراف دارند، همچنین حدیث شریف ثقلین متواتر است هرچند عبارات آن فرق دارد ولی معنا تفاوتی ندارد)

مرحوم مامقانی بعد از این عبارات، کلامی را از ابن صلاح سنی نقل می‌کندکه ایشان قائل است:

أن من سُئِل عن ابراز مثال للمتواتر اللفظی فیها أعیاه طلبه. و إن اکثر ماادعی تواتره من قبیل متواتر الاخیر و الوسط دون الاول،… و لو انصف لوجد فی الاغلب خلو أول الازمنه، بل ربما صار الحدیث الموضوع ابتداء متواترا بعد ذلک، لکن شرط التواتر مفقود من جهه الابتداء»[۳]

مثال آوردن برای تواتر لفظی بسیار مشکل است و اگر بعضی از روایات را متواتر گفته‌اند، در دوران اخیر زیاد نقل کرده اندو نقل جمعی از جمعی و… رعایت نشده است، و غالبا روایات متواتر، اول آن متواتر نیست بلکه جه بسا روایت در ابتدا دروغ بوده است و بعد متواتر گردیده است.

استاد: اگر بخواهیم برای سخن ابن صلاح که حدیثی در ابتدا دروغ و سپس متواتر شده، مثالی بیاوریم، روایت جعلی منسوب به پیامبرکه فرمود: لا یجتمع ابنه مومن مع ابنه کافر (این روایت را ابتدا جعل کردند که علی می خواست با دختر ابوجهل ازدواج کند پس از انکه با حضرت زهرا ازدواج کرده بود و سپس این حدیث دروغ رامرتب در کتب خود مثل بخاری و مسلم و… نقل کردند) و یا روایتی را که در مورد پیامبر نقل می‌کنند واعمالی را به پیامبر نسبت می‌دهند که انسان از گفتن آنها شرم دارد. (این روایت بسیاری از اهل سنت نقل کرده اند)

…أنس بن مالک: أن ناسًا من عُرَینه قدموا المدینه، فاجْتَوَوْها، فبعثهم رسول الله صلى الله علیه وسلم فی إبل الصدقه، وأمرهم أن یشربوا من أبوالها وألبانها ففعلوا، فصَحُّوا فارتدوا عن الإسلام، وقتلوا الراعی، وساقوا الإبل، فأرسل رسول الله صلى الله علیه وسلم فی آثارهم، فجیء بهم، فقطع أیدیهم وأرجلهم من خلاف، وسَمَرَ أعینهم (چشمانشان را کور کرد) وألقاهم فی الحره. قال أنس: فلقد رأیت أحدهم یکدم الأرض بفیه عطشًا حتى ماتوا[۴]

خلاصه اینکه طبق نظر ابن صلاح روایت متواترکم است و چه بساروایتی اول آن دروغ بوده است و در دورانهای بعدی این دروغ متواتر شده است.

استاد:تمامی روایات متواتراینان به یک نفر بر می‌گرددو او انس بن مالک است

قَالَ سَمِعْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع یَقُولُ ثَلَاثَهٌ کَانُوا یَکْذِبُونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص أَبُو هُرَیْرَهَ وَ أَنَسُ بْنُ مَالِکٍ وَ امْرَأَهٌ. [۵]

نتیجه: درتواتر لفظی یا معنوی باید نقل جمعی از جمعی همچنان ادامه یابد تا به پیامبر یا یکی از معصومینبرسد

و اما محور سوم: تطبیق

ایا روایات رایات سود متواتر به این معنی است؟ (آیادر هر طبقه ای جمع عن جمع نقل می‌کندو یا اینکه در بعضی جاها ناقل روایت یک نفراست؟)آیاقائل به تواتر شدن در روایات رایات سود با مبنای تواترسازگاری دارد!؟                                       وآخر دعوا نا أن الحمد لله رب العالمین

[۱] . المعجم الموضوعی لاحادیث الامام المهدی، ص ۵۹۸

[۲] . مقباس الهدایه فی علم الدرایه، مامقانی، ج۱، ص۱۱۵

[۳] . مقباس الهدایه فی علم الرایه، مامقانی، ج۱، ص ۱۲۳

[۴] . تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر القرشی الدمشقی (م ۷۷۴هـ) ج۳، ص ۹۶

[۵] . بحارالانوار، ج‏۲، ص ۲۱

 

.

.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7232