http://velaseddighah.com/fa پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام جلسه بیست و نهم- درس خارج مهدویت ‌- 3 / 10 /91 - پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی و پژوهشی ولاء صدیقه کبری علیها السلام
 
 
 
 
  ۱۱ / ۰۲ / ۱۳۹۲

جلسه بیست و نهم- درس خارج مهدویت ‌- ۳ / ۱۰ /۹۱

بسم الله الرحمن الرحیم ـ الحمد لله رب العالمین وصلی الله علی محمد وآله الطاهرین سیما امام زماننا روحی وارواح من سواه لتراب مقدمه الفداه.

.

مقدمه

.

بحث ما راجع به بررسی روایات و احادیثی بود که بعضی از معاصرین به آن استناد کرده‌اند. فاضل معاصر با توجه به انکار رجعت و تشکیک در رجعت ائمه طاهرین:  و همچنین با قبول این فرض که سال های متمادی بعد از رحلت یا شهادت امام زمان۴، قبل از قیامت فاصله است، معتقد است که حکومت دوباره در دست اولیاء صالح – نه معصومین، چون معتقد است معصومین رجعتی ندارند – قرار می گیرد. ایشان، ظاهرا تأکید داشتند که بعضی از اولیاء از اولاد آن حضرت هستند. ما در ادامه بحث، برای بررسی ادله شان، بعضی از روایات را نقل کردیم و گفتیم که عباراتی مثل «وَ الْقُوَّامُ مِنْ بَعْدِهِ» و اینکه مسجد سهله، منزل امام زمان۷ « مَنْزِلُ صَاحِبِنَا» است، ظهور در ائمه طاهرین: بعد از امام زمان۴ دارد و این ظهور قرائنی هم دارد که به روایات آن اشاره می کنیم.

.

روایت اول

«الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنْ أَبِی خَدِیجَهَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ۷ أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْقَائِمِ فَقَالَ کُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ حَتَّى یَجِی‏ءَ صَاحِبُ السَّیْفِ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُ السَّیْفِ جَاءَ بِأَمْرٍ غَیْرِ الَّذِی کَان»[۱]

ابو خدیجه از امام صادق ۷ راجع به امام قائم ۷ پرسید، حضرت فرمود: همه ما قائم به امر خدائیم: یکى پس از دیگرى تا زمانى که صاحب شمشیر بیاید، چون صاحب شمشیر آمد، امر و دستورى غیر از آنچه بوده مى‏ آورد.

.

* « قوام» در روایت، جمع قائم است «کُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ»،  پس این روایت می تواند قرینه بر این باشد که منظور از «وَ الْقُوَّامُ مِنْ بَعْدِهِ» در روایت دیگر، همان ائمه طاهرین می باشند.

.

روایت دوم

«عِدَّهٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ زَیْدٍ أَبِی الْحَسَنِ عَنِ الْحَکَمِ بْنِ أَبِی نُعَیْمٍ قَالَ أَتَیْتُ أَبَا جَعْفَرٍ۷ وَ هُوَ بِالْمَدِینَهِ فَقُلْتُ لَهُ عَلَیَّ نَذْرٌ بَیْنَ الرُّکْنِ وَ الْمَقَامِ إِنْ أَنَا لَقِیتُکَ أَنْ لَا أَخْرُجَ مِنَ الْمَدِینَهِ حَتَّى أَعْلَمَ أَنَّکَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ أَمْ لَا فَلَمْ یُجِبْنِی بِشَیْ‏ءٍ فَأَقَمْتُ ثَلَاثِینَ یَوْماً ثُمَّ اسْتَقْبَلَنِی فِی طَرِیقٍ فَقَالَ یَا حَکَمُ وَ إِنَّکَ لَهَاهُنَا بَعْدُ فَقُلْتُ نَعَمْ إِنِّی أَخْبَرْتُکَ بِمَا جَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَیَّ فَلَمْ تَأْمُرْنِی وَ لَمْ تَنْهَنِی عَنْ شَیْ‏ءٍ وَ لَمْ تُجِبْنِی بِشَیْ‏ءٍ فَقَالَ بَکِّرْ عَلَیَّ غُدْوَهً الْمَنْزِلَ فَغَدَوْتُ عَلَیْهِ فَقَالَ۷ سَلْ عَنْ حَاجَتِکَ فَقُلْتُ إِنِّی جَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَیَّ نَذْراً وَ صِیَاماً وَ صَدَقَهً بَیْنَ الرُّکْنِ وَ الْمَقَامِ إِنْ أَنَا لَقِیتُکَ أَنْ لَا أَخْرُجَ مِنَ الْمَدِینَهِ حَتَّى أَعْلَمَ أَنَّکَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ أَمْ لَا فَإِنْ کُنْتَ أَنْتَ رَابَطْتُکَ وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ أَنْتَ سِرْتُ فِی الْأَرْضِ فَطَلَبْتُ الْمَعَاشَ فَقَالَ یَا حَکَمُ کُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ قُلْتُ فَأَنْتَ الْمَهْدِیُّ قَالَ کُلُّنَا نَهْدِی إِلَى اللَّهِ قُلْتُ فَأَنْتَ صَاحِبُ السَّیْفِ قَالَ کُلُّنَا صَاحِبُ السَّیْفِ وَ وَارِثُ السَّیْفِ قُلْتُ فَأَنْتَ الَّذِی تَقْتُلُ أَعْدَاءَ اللَّهِ وَ یَعِزُّ بِکَ أَوْلِیَاءُ اللَّهِ وَ یَظْهَرُ بِکَ دِینُ اللَّهِ فَقَالَ یَا حَکَمُ کَیْفَ أَکُونُ أَنَا وَ قَدْ بَلَغْتُ خَمْساً وَ أَرْبَعِینَ سَنَهً وَ إِنَّ صَاحِبَ هَذَا الْأَمْرِ أَقْرَبُ عَهْداً بِاللَّبَنِ مِنِّی وَ أَخَفُّ عَلَى ظَهْرِ الدَّابَّه»

حکم بن ابى نعیم گوید: در مدینه خدمت امام باقر ۷ رسیدم و عرض کردم: من بین رکن و مقام (خانه کعبه) نذر کرده و به عهده گرفته‏ام که اگر شما را ملاقات کنم، از مدینه بیرون نروم تا زمانى که بدانم شما قائم آل محمد هستى یا نه. حضرت هیچ پاسخى به من نفرمود. من ۳۰ روز در مدینه بودم، سپس در بین راه به من برخورد و فرمود: اى حَکَم! تو هنوز این جائى؟ گفتم آرى، من نذرى که کرده‏ام به شما و شما مرا امر و نهى ننموده و پاسخى نفرمودید. فرمود: فردا صبح زود منزل من بیا. فردا خدمتش رفتم، فرمود: مطلبت را بپرس. عرض کردم: من بین رکن و مقام نذر کرده و روزه و صدقه‏ئى براى خدا به عهده گرفته‏ام که اگر شما را ملاقات کردم از مدینه بیرون نروم، جز آنکه بدانم شما قائم آل محمد هستى یا نه؟ اگر شما هستى ملازم خدمتت باشم و اگر نیستى، در روى زمین بگردم و در طلب معاش برآیم. فرمود: اى حَکَم! همه ما قائم بامر خدا هستیم. عرض کردم: شما مهدى هستى، فرمود: همه ما بسوى خدا هدایت می‌کنیم. عرض کردم: شما صاحب شمشیرى: فرمود: همه ما صاحب شمشیر و وارث شمشیریم. عرض کردم: شما هستى آن که دشمنان خدا را می‌کشى و دوستان خدا به وسیله شما عزیز می‌شوند و دین خدا آشکار می‌گردد؟ فرمود: اى حَکَم! چگونه من او باشم، در صورتى که به ۴۵ سالگى رسیده‏ام؟ وحال آن که صاحب این امر از من به دوران شیرخوارگى نزدیکتر و هنگام سوارى چالاک‏تر است‏.

.

* طبق این روایت هم، منظور از قوام، همان ائمه طاهرین: می باشند.

.

ادامه کلام مرحوم صدر

.

مرحوم صدر صاحب کتاب تاریخ ما بعد الظهور بعد از ذکر تعدادی از روایات، عبارت دو دعا را برای اثبات ادعای خویش، بیان می کند.

.

«وفی عدد من الأدعیه الوارده فی المصادر الإمامیه الدعاء لهؤلاء الأولیاء الصالحین بعد الدعاء للمهدی و فی بعض الأدعیه المکرسه للدعاء للمهدی (ع) والثناء علیه…»

.

این دعا را مرحوم ابن طاووس در جمال الاسبوع ذکر کرده است. دعای مفصلی است که از امام رضا   ۷نقل شده که برای صاحب الامر این گونه دعا کنید. ما بعضی از قسمت های آن را ذکر می کنیم.

.

روایت اول

«حَدَّثَنِی الْجَمَاعَهُ الَّذِینَ قَدَّمْتُ ذِکْرَهُمْ فِی عِدَّهِ مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْکِتَابِ بِإِسْنَادِهِمْ إِلَى جَدِّی أَبِی جَعْفَرٍ الطُّوسِیِّ تَلَقَّاهُ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ بِالْأَمَانِ وَ الرِّضْوَانِ یَوْمَ الْحِسَابِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِی جِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعِیدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ الْحِمْیَرِیِّ وَ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الصَّفَّارِکُلِّهِمْ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مولد [مَرَّارٍ] وَ صَالِحِ بْنِ السِّنْدِیِّ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَ رَوَاهُ جَدِّی أَبُو جَعْفَرٍ الطُّوسِیُّ فِیمَا یَرْوِیهِ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بِعِدَّهِ طُرُقٍ تَرَکْتُ ذِکْرَهَا کَرَاهِیَهً لِلْإِطَالَهِ فِی هَذَا الْمَکَانِ یَرْوِی عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ‏ أَنَّ الرِّضَا ۷ کَانَ یَأْمُرُ بِالدُّعَاءِ لِصَاحِبِ الْأَمْرِ ۷ بِهَذَا

.

 اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِیِّکَ وَ خَلِیفَتِکَ وَ حُجَّتِکَ عَلَى خَلْقِکَ وَ لِسَانِکَ الْمُعَبِّرِ عَنْکَ بِإِذْنِکَ النَّاطِقِ بِحِکْمَتِکَ وَ عَیْنِکَ‏ النَّاظِرَهِ عَلَى‏ بَرِیَّتِکَ‏…

.

اللَّهُمَّ أَعْطِهِ فِی نَفْسِهِ وَ أَهْلِهِ وَ وُلْدِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ وَ أُمَّتِهِ وَ جَمِیعِ رَعِیَّتِهِ مَا تُقِرُّ بِهِ عَیْنَهُ وَ تَسُرُّ بِهِ نَفْسَهُ وَ تَجْمَعُ لَهُ مُلْکَ الْمَمْلَکَاتِ کُلِّهَا قَرِیبِهَا وَ بَعِیدِهَا وَ عَزِیزِهَا وَ ذَلِیلِهَا حَتَّى یَجْرِیَ حُکْمُهُ عَلَى کُلِّ حُکْمٍ وَ یَغْلِبَ بِحَقِّهِ کُلَّ بَاطِلٍ

.

* از این فقره در دعا استفاده می شود حضرت مهدی دارای فرزندان و ذریه می باشد ولی این که حاکمیت و حکومت بعد از امام زمان۴ در دست فرزندانش قرار گیرد، چنین استفاده ای نمی‌شود.

.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وُلَاهِ عَهْدِهِ وَ الْأَئِمَّهِ مِنْ بَعْدِهِ وَ بَلِّغْهُمْ آمَالَهُمْ وَ زِدْ فِی آجَالِهِمْ وَ أَعِزَّ نَصْرَهُمْ وَ تَمِّمْ لَهُمْ مَا أَسْنَدْتَ إِلَیْهِمْ فِی أَمْرِکَ لَهُمْ وَ ثَبِّتْ دَعَائِمَهُمْ وَ اجْعَلْنَا لَهُمْ أَعْوَاناً وَ عَلَى دِینِکَ أَنْصَاراً فَإِنَّهُمْ مَعَادِنُ کَلِمَاتِکَ وَ أَرْکَانُ تَوْحِیدِکَ وَ دَعَائِمُ دِینِکَ وَ وُلَاهُ أَمْرِکَ وَ خَالِصَتُکَ مِنْ عِبَادِکَ وَ صَفْوَتُکَ مِنْ خَلْقِکَ وَ أَوْلِیَاؤُکَ وَ سَلَائِلُ أَوْلِیَائِکَ وَ صَفْوَهُ أَوْلَادِ رُسُلِکَ وَ السَّلَامُ عَلَیْهِمْ وَ رَحْمَهُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُه‏»[۲]

.

* از عبارت « وُلَاهِ عَهْدِهِ» که به معنای استانداران و فرماندارانی است که در عهد حضرت و از طرف امام،  مسئولیت و ولایت دارند، استفاده می شود که این‌ها در دوران خود حضرت، خدمت می کنند نه این که بعد از دوران امام، حکومت نمایند.

.

* عبارت «وَ الْأَئِمَّهِ مِنْ بَعْدِهِ» ظهور در امامان: بعد از امام زمان۴  دارد و از طرفی با روایات رجعت ائمه طاهرین سازگاری دارد. این عبارت نمی‌تواند ثابت کند که حکومت بعد از امام زمان۴  در دست اولیای صالحین است مگر اینکه بگوییم اولیاء صالحین همان ائمه هستند که فاضل معاصر، این فرض را منکر شد. پس چنین روایتی، دلالتی بر حاکمیت معصومین ندارد و نمی‌تواند دلیل ادعای ایشان قرار گیرد.

.

* کسانی که قائلند، امام در دوران غیبت اولادی ندارد، شاید این روایت، دلیلی از طرف مقابل، بر اولاد داشتن حضرت باشد، پس حد دلالتش این است که امام اولاد دارد، هرچند چنین استفاده ای هم قابل خدشه است زیرا که می توان در سند روایت تشکیک کرد.  تمام طرق روایت به دو نفر: صالح بن سندی و اسماعیل بن مولد، بر می گردد که این دو از یونس بن عبدالرحمن نقل روایت می کنند. اسماعیل بن مولد، از او ذکری در کتب رجالی نیامده، پس مهمل است. صالح بن سندی هم همان مشکل اسماعیل را دارد هر چند مرحوم مامقانی که از معاصرین است، تلاش می کند که ایشان را به مرتبه حَسَن برساند.

.

* تسامح در ادله سنن طریق دیگری است که می توان برای استناد به این روایت از آن استفاده کرد. مرحوم خوئی، سه بیان و مرحوم مجلسی، پنج بیان در مرآت العقول[۳] برای روایات من بلغ، ذکر کرده‌اند.

.

روایت دوم

.

این روایت هم، دعایی است که یونس بن عبد الرحمان از امام رضا ۷  نقل کرده است. از عبارت، استفاده می شود که با روایت قبلی، یکی باشد.

.

« مَا حَدَّثَ بِهِ الشَّرِیفُ الْجَلِیلُ أَبُو الْحُسَیْنِ زَیْدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْعَلَوِیُّ الْمُحَمَّدِیُ‏ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَیْنِ إِسْحَاقُ بْنُ الْحَسَنِ [الْحَسَنِ الْعَلَوِیُ‏] الْغُفْرَانِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامِ بْنِ سُهَیْلٍ الْکَاتِبُ وَ مُحَمَّدُ بْنُ شُعَیْبِ بْنِ أَحْمَدَ الْمَالِکِیُّ جَمِیعاً عَنْ شُعَیْبِ بْنِ أَحْمَدَ الْمَالِکِیِّ عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَوْلَانَا أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع‏ أَنَّهُ کَانَ یَأْمُرُ بِالدُّعَاءِ لِلْحُجَّهِ صَاحِبِ الزَّمَانِ ع فَکَانَ مِنْ دُعَائِهِ لَهُ ص اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ ادْفَعْ عَنْ وَلِیِّکَ وَ خَلِیفَتِکَ وَ حُجَّتِکَ‏ عَلَى‏ خَلْقِکَ‏ وَ لِسَانِکَ‏ الْمُعَبِّرِ عَنْکَ بِإِذْنِکَ النَّاطِقِ بِحِکْمَتِکَ وَ عَیْنِکَ النَّاظِرَهِ فِی بَرِیَّتِکَ وَ شاهدا [الشَّاهِدِ] عَلَى عِبَادِکَ الْجَحْجَاحِ الْمُجَاهِدِ الْمُجْتَهِدِ عَبْدِکَ الْعَائِذِ بِکَ اللَّهُمَّ وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقْتَ وَ ذَرَأْتَ وَ بَرَأْتَ وَ أَنْشَأْتَ وَ صَوَّرْتَ وَ احْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ مِنْ فَوْقِهِ وَ مِنْ تَحْتِهِ بِحِفْظِکَ الَّذِی لَا یَضِیعُ مَنْ حَفِظْتَهُ بِه…‏

.

اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ الْقَائِمَ الْمُنْتَظَرَ وَ الْإِمَامَ الَّذِی بِهِ تَنْتَصِرُ وَ أَیِّدْهُ بِنَصْرٍ عَزِیزٍ وَ فَتْحٍ قَرِیبٍ…

.

اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ وَ أَعْطِهِ فِی نَفْسِهِ وَ وُلْدِهِ وَ أَهْلِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ وَ أُمَّتِهِ وَ جَمِیعِ رَعِیَّتِهِ مَا تُقِرُّ بِهِ عَیْنَهُ وَ تَسُرُّ بِهِ نَفْسَه‏…

.

اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وُلَاهِ عُهُودِهِ وَ بَلِّغْهُمْ آمَالَهُمْ وَ زِدْ فِی آجَالِهِمْ وَ انْصُرْهُمْ وَ تَمِّمْ لَهُمْ مَا أَسْنَدْتَ إِلَیْهِمْ مِنْ أَمْرِ دِینِک‏»[۴]

.

* قرائن و عبارتی مثل: «اللَّهُمَّ وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقْتَ وَ ذَرَأْتَ…» و یا « اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ الْقَائِمَ الْمُنْتَظَرَ» در متن دعا هست که استفاده می شود که این دعاء خاص به امام دوازدهم ۷ است لذا گفته بعضی که این دعا مخصوص امام زمان نیست بلکه برای هر یک از ائمه هم می توان این دعاء را قرائت کرد، صحیح نمی‌باشد. منتظر از القاب امام دوازدهم است و عامه و خاصه این لقب را برای امام زمان۴ نقل می کنند حتی عامه ای مثل ذهبی که عناد نیز دارند. این لقب را برای امام زمان۴ می آورند.

.

* شاهد در عبارت « اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ وَ أَعْطِهِ فِی نَفْسِهِ وَ وُلْدِهِ وَ أَهْلِهِ وَ ذُرِّیَّتِهِ…» می باشد، بنابراین آخرین حد دلالت از روایت این است که امام زمان۴، فرزند و اهل وذریه ای دارند اما اینکه امور حکومت به دست فرزند و اهل وذریه او باشد، از این روایت، استفاده نمی‌شود و همچنین اشاره ای به حکومت صالحین بعد از امام ندارد بلکه اشاره به حکومت ائمه طاهرین: دارد.

.

این روایات، عمده ادله ای بود که برای حاکمیت اولیاء و نقل دادن آن به فرزندان امام زمان۴ به آن استناد شده بود.

.

بیان علامه مجلسی در کلام مرحوم صدر

.

مرحوم صدر در کتاب تاریخ ما بعد الظهور، پس از بیان ادله برای حاکمیت اولیاء صالحین، کلام مرحوم مجلسی و علامه طبرسی را در این زمینه بیان کرده و سپس اشکال خود را بیان می کند.

.

«هذا، وقد حاول المجلسی فی البحا أن یرفع التنافی بین هذه الأخبار من حیث کونها داله على إیکال الرئاسه العلیا بعد المهدی إلى غیر الأئمه المعصومین علیهم السلام،وبین القول بالرجعه الذی یقول: بإیکال الرئاسه إلى الأئمه المعصومین أنفسهم.حیث قال: هذه الأخبار مخافه للمشهور- یعنی القول: بالرجعه وطریق التأویل أحد وجهین»

.

علامه مجلسى کوشیده است تا تعارض بین این اخبار (حاکمیت اولیاء صالحین بعد از امام زمان) و قول به رجعت را (حاکمیت امامان معصوم پس از حکومت امام زمان) بر طرف سازد. آن جا که مى‌گوید: این اخبار، مخالف قول مشهور- یعنى رجعت- مى‌باشد. و سپس یکى از دو صورت زیر را براى تأویل آن روایات مطرح مى‌نماید:

.

الأول:أن یکون المراد بالإثنی عشر مهدیاً: النبی وسائر الأئمه سوى القائم (ع)، بأن یکون ملکهم بعد القائم…

(مقصود از دوازده مهدى، پیامبر ۹ و امامان دیگر (غیر از مهدى(۷  است که پس از قائم    ۴ حکومت خواهند کرد.)

.

والثانی: أن یکون هؤلاء المهدویون من أحبّاء القائم هادین للخلق فی زمن سائر الأئمه الذین رجعوا، لئلا یخلو الزمان من حجه. وإن کان أوصیاء الأنبیاء الأئمه حججاً أیضاً.والله تعالى أعلم

(آن مهدى‌ها، از دوستان قائم ۴ هستند که در زمان رجعت امامان معصوم : به هدایت مردم مى‌پردازند تا زمین از حجت الهى خالى نماند (چون اگر امام زمان ۴ شهید بشود و رجعتی نباشد و حکومت دست اولیاء باشد ومعصومین نباشند، زمین از حجت خالی می شود) زیرا اوصیاى پیامبران و اوصیاى امامان نیز حجت خدا هستند.)

.

*: اوصیاء انبیاء، حجت هستند، وصی بودن شان اگر ثابت شد حجت بودن شان هم ثابت است. اما مرحوم صدر می فرماید: اولیاء، بنابراین اگر اوصیاء بودن شان ثابت شد حرف مرحوم مجلسی هم ثابت است.

.

مرحوم صدر در ادامه، کلام علامه طبرسی را بیان می کند:

.

اما کلام طبرسی: «وقال الطبرسی فی أعلام الورى: وجاءت الروایه الصحیحه بأنه لیس بعد دوله القائم دوله لأحد، إلا ما روی من قیام ولده إن شاء الله ذلک،ولم ترد فی الروایه على القطع والثبات.وأکثر الروایات أنه لن یمضی – یعنی المهدی القائم – من الدنیا إلا قبل القیامه بأربعین یوماً، یکون فیها الهرج.»

در روایتى صحیح آمده:  پس از قائم ۴ کسى حکومت نخواهد کرد اما درباره حکومت فرزند آن حضرت روایتى قطعى نرسیده است. در بیشتر روایات آمده که امام مهدى ۴ چهل روز پیش از بر پایى قیامت از دنیا مى‌رود و در این چهل روز جز آشوب و نابسامانى چیز دیگرى نیست.

.

 «هذا ما قالته المصادر الإمامیه،ولم نجد لدوله ما بعد المهدی فی المصادر العامه‌ای أثر»

این‌ها مطالبى بود که از منابع امامیه نقل کردیم؛ اما در منابع عامه اثرى از موضوع دولت پس از مهدى  نمی‌باشد.

.

* البته در کتب عامه مسائلی مانند این که: دویست سال هرج و مرج می شود، آمده است، مگر اینکه مقصود آقای صدر، حاکمیت باشد که در مصادر عامه هم چیزی وارد نشده است.

.

اشکال مرحوم صدر بر علامه مجلسی

.

ونورد أن نعلق أولاً على کلام المجلسی: انه یعترف سلفاً أن کلا الوجهین نحو من أنحاء التأویل،والتأویل دائماً خلاف الظاهر، فلا یصار إلیه إلا عند الضروره،ولا یکفی مجرد الإمکان أو الإحتمال لإثباته

نقد سخن علامه مجلسى: وى براى توجیه روایات دست به تأویل زده، در حالى که مى‌دانیم تأویل همواره بر خلاف ظاهر است و تنها در هنگام ضرورت مى‌توان به آن دست زد و مجرد امکان و یا احتمال نمى‌تواند آن را ثابت نماید

.

وعلى‌ای حال، فالوجه الأول حاول فیه المجلسی على ان یقول أن الأولیاء الإثنی عشر بعد المهدی هم الأئمه المعصومون الإثنا عشر أنفسهم، فترتفع المعارضه بین روایات الأولیاء وروایات الرجعه.ویکون المراد منهما معاً الأئمه المعصومین أنفسهم

به هر روى، مجلسى مى‌کوشد در صورت اول بگوید: اولیاى دوازده‌گانه‌اى که پس از مهدى ۷ خواهند آمد، همان امامان دوازده‌گانه‌اند. بدین ترتیب تعارض بین روایات اولیا و روایات رجعت بر طرف مى‌شود و مراد از امامان دوازده‌گانۀ بعد و قبل از مهدى ۷ همین‌ها خواهد بود.

.

إلا أن هذا الوجه قابل للمناقشه من وجوه نذکر منها اثنین:

ولى این سخن اشکالاتی دارد که به دو اشکال مهم اشاره می‌شود:

.

الوجه الأول: إن عدداً من روایات الأولیاء التی سمعناها، تنص على أن الأولیاء الإثنی عشر من ولد الإمام المهدی قال فی أحد الأخبار:« ثم یکون من بعده اثنی عشر مهدیاً، فإذا حضرته الوفاه – یعنی المهدی – فلیسلمها إلى ابنه أول المهدیین» و قال فی الدعاء « والأئمه من ولده» مع أن الأئمه المعصومین السابقین هم آباء الإمام المهدی (ع) بکل وضوح

اوّل: در شمارى از روایات که آوردیم، تصریح شده است که اولیاى دوازده‌گانه همگى از فرزندان امام مهدى علیه السّلام مى‌باشند. در یکى از این اخبار آمده است: «آنگاه پس از او، دوازده مهدى خواهند آمد. وقتى رحلت امام مهدى فرا برسد، خلافت را تحویل فرزندش که اولین از مهدى‌هاست خواهدسپرد» و در دعا آمده است «و الائمه من ولده» در صورتى که امامان معصوم، پدران امام زمان می باشد.

.

* ایشان در ابتدا می فرماید، « إن عدداً من روایات الأولیاء…» در حالی که برای شاهد مطلب خویش به روایت شیخ طوسی تمسک می کنند که از نظر سندی مشکل دارد. علی ابن سنان و جعفر مصری در روایت مهمل‌اند. شما چگونه در بحث عقایدی به یک روایت ضعیف تمسک می کنید ولی صدها روایت رجعت را قبول نکرده و زیر سوال می برید.

.

* عبارت « والأئمه من ولده» در جمال الاسبوع به صورت « من بعده » آمده است. البته در صلوات ضراب اصفهانی بصورت «من ولده» آمده است که باید اعتبار آن، بررسی شود.

.

.

وَ آخِرُ دَعْوانا أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمین

.

————————————————————————————————————————————————



[۱]. کلینی، الکافی، ج‏۱، ص: ۵۳۷

[۲]. سید بن طاووس، جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع ؛ص۵۰۶ و بحار الانوار، ج ۹۲، ص ۳۳۰

[۳]. مراه العقول: ۸٫

[۴]. سید بن طاووس، جمال الأسبوع بکمال العمل المشروع ؛صص ۵۱۲ – ۵۱۶

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4968